Actueel

Oktober 2025: Eindelijk is het dan zover! Na een proces van 5 intensieve jaren waarin zowat alles voorbijkwam wat in theorie mogelijk is bij het ontwerp en realisatie van een bouwproject, kon de vlag uit. Gebouw “Hooghe Enk” is feestelijk geopend door de Arnhemse wethouder Roelofs.

De oplevering was medio mei, daarna was het vooral inhuizen aan de binnenkant en aanleg landschap aan de buitenkant. Vanwege de bijzondere ligging zijn er veel hoogteverschillen met soms steile taluds die, zeker in de beginfase waarin nog niet de gehele grond bedekt is, aandacht vragen. Strootman landschapsarchitecten en hovenier Kroeze zijn daar goed in geslaagd.

Het project, ontworpen door GAJ architecten ligt er mooi bij, de bewoners wonen in een prachtige natuuromgeving en toch midden in Arnhem!
Met dank natuurlijk aan opdrachtgever Bestuur Stichting Beheer Insula Dei die alle afgelopen 5 jaar vertrouwen heeft gehouden in een goede afloop en het proces- en ontwerpmanagement, de financiën (van stichtingskosten tot bouwkosten) plus de directievoering aan mij kon overlaten.

Bajeskwartier Amsterdam: gebouw The Emerald in verkoop

Juni 2025: Een mijlpaal bereikt: gebouw The Emerald gaat in verkoop.
Nadat het ontwerp bestaande uit 3 geschakelde woontorens in december 2022 werd weggelegd wegens “te duur”, is het project in het najaar van 2024 van de plank gehaald, afgestoft en verder uitgewerkt. En nu zijn we 2,5 jaar verder en gaat het project de kopersmarkt op.

Het ambitieuze project onder architectuur van Arons & Gelauff is uitdagend vanwege o.a. de zogenaamde “paddenstoel” constructie pal boven de parkeerkelder en langzaam verkeersroute. Verder is het gebouw geschikt voor vele doelgroepen: gezinnen, solo’s en senioren vanwege de ruime keuze in appartement grootte: studio’s, 2k-, 3k-, 4k-, 5k- woningen en maisonnettes. Ik ben aanwezig geweest op het verkoop event voor de eerste tranche aan woningen en dat maar liefst door 200 (!) geïnteresseerden is bezocht.

Windesheim Almere: bouwopdracht voor BAM

April 2025: Hogeschool Windesheim en BAM Bouw & Techniek sluiten bouwovereenkomst.
Bij dit project had ik een bijzondere rol, ik was gevraagd door College van Bestuur van de Hogeschool om hen bij te staan bij het traject om te komen tot een aannemingsovereenkomst.

Dat traject was moeizaam omdat er, vanwege allerlei redenen eerder in het proces, maar weinig vertrouwen was bij de Hogeschool op een goede afloop. Zowel de Hogeschool als geselecteerde bouwer BAM hadden vertrouwen in mijn voorgestelde aanpak om in 2 stappen eerst het vertrouwen te herstellen en, nadat dit succesvol bleek, ook de onderhandelingen te starten.
Het advies heeft gelukkig gewerkt, partijen zijn tot elkaar gekomen en eind april kon de bouwovereenkomst getekend worden. Nu eerst wachten op een onvoorwaardelijke omgevingsvergunning en dan kan dit najaar de eerste paal de grond in.

Bajeskwartier Amsterdam: gebouw The Martin in uitvoering

April 2025:  Op het voormalige Bajesterrein krijgt gebouw The Martin al aardig vorm! De grote uitkragingen vanaf de 8e verdieping zijn nu ontsteigerd. OMA en ABT hebben er hun best op gedaan!
En BAM als uitvoerend aannemer mag trots zijn op haar voorlopige resultaat: er wordt gestaag doorgebouwd met een goede logistiek en straffe discipline.
Extra spannend is het doordat er nu rondom op het terrein ook wordt gewoond: sinds kort zijn 3 torens opgeleverd en bewoond: The Robin (G), The Jay (H) en De Vrijheid (F). En dat geeft weer extra uitdaging aan de veiligheid op de bouwlocatie.

Insula Dei, Fase 1 bijna klaar!

Maart-april 2025: De steigers zijn weg, en de gevels tonen zich met hun ware gezicht. Het wordt nu écht een gebouw. Mooie tekening van de balustrades met bladmotief. Gelukkig lijkt de werkelijkheid op de AI’s…
Ook de binnenzijde van het gebouw met atrium en houten bamboo wanden geven de binnenkant een eigen karakter. En door de lange lichtkap valt er veel licht naar binnen.
Toch komen wij van alles tegen bij dit project: was het eerst de flora & fauna, de omwonenden, de gemeente.
Nu is het opeens weer een verborgen olietank die letterlijk boven komt bij de aanleg van de terreinwerkzaamheden….
Nog een aantal weken flink doorwerken tot de oplevering, gepland medio mei.

Bajeskwartier Amsterdam: gebouw The Robin en parkeergarage opgeleverd

November 2024 – maart 2025: Gebouw The Robin (architect: Barcode) is opgeleverd en ook al gedeeltelijk ingehuisd. Daarmee kan eindelijk ook de onderliggende parkeergarage (architect: MH1) gedeeltelijk worden opengesteld. Wel met de nodige voorzieningen zoals een crashdek en tijdelijke nooduitgangen. En onder gebouw The Martin in aanbouw mag niet worden geparkeerd. Het levert mooie beelden op: de parkeergarage met ca. 400 P-plaatsen en bijna 200 m’ lang ziet er strak en sober uit. Goed gemaakt, het beton is fijn afgewerkt, installaties op hun plek.

Oktober 2024: Na een wat stroeve start in het voorjaar is afgelopen week dan eindelijk het hoogste punt bereikt! Het woongebouw telt 5 lagen (4 woonlagen met een onderliggende stallingsgarage) en ligt verscholen achter op het mooie park Rennen Enk tussen de omliggende hoge bomen en heuvels. Een prachtig plekje voor de toekomstige bewoners!

Interessant te vertellen is dat er qua energiesysteem gebruik wordt gemaakt van een ijsbuffer. Dit is een grote betonnen bak gevuld met water dat, afhankelijk van het seizoen, meer of minder ijs vormt. De energie die daarmee vrijkomt wordt ingezet voor de warmte- en koude vraag van de appartementen. Een mooi, stil systeem dat amper onderhoud vraagt.

Nu maar duimen dat we vóór de start van het regenseizoen dak- en geveldicht zijn zodat de afbouw ongehinderd verder kan. De oplevering is voorzien in voorjaar 2025.
We hebben een mooi team bij elkaar van architect, adviseurs en aannemers: GAJ architecten, Van Eerden Constructieadvies, DGMR, K&R Services, Strootman landschapsarchitecten, en de bouwers Kuiper Bouw, Solareis. De opdrachtgever is natuurlijk Stichting Beheer Insula Dei.

Update Bajeskwartier Amsterdam

Oktober 2024: tja, niets is zo onzeker als gebiedsontwikkeling. En vooral in Amsterdam.
Kon ik in oktober 2023 nog melden dat ik gestart was met de ontwerpfase van The Cardinal (zie onder), in voorjaar 2024 konden we het werk alweer neerleggen. De gemeente Amsterdam wil eerst meer zekerheid omtrent de ontwikkeling van het gehele Design Cluster alvorens op deelprojecten goedkeuringen te verlenen.

Dan maar verder met The Oriole, een vierkante toren van ca. 15 verdiepingen met een plattegrondvorm als het boter-kaas-en-eieren spelletje. Maar ook hier kwam in de zomer van 2024 een voortijdig einde aan. Er speelt een discussie met de gemeente omtrent de maximaal te ontwikkelen bvo-metrage. En Bajeskwartier wil eerst die discussie beslechten alvorens met het plan naar Supervisie te gaan en het plan privaatrechtelijk te toetsen. Dus opnieuw de pennen neer.

Maar in september 2024 ging de telefoon: of ik kavel KLM weer van de plank wil halen, afstoffen en het ontwerpproces vervolgen. Het plan heeft er bijna 2 jaar op gelegen, maar kennelijk staan de ontwikkelseinen op groen en kunnen we weer door. Wel gaaf om weer met hetzelfde ontwerpteam aan dit mooie en inspirerende gebouw bestaande uit maar liefst 3 torens te mogen werken!

Insula Dei, start bouw

Maart 2024: nadat een paar stroeve gemeentelijke hobbels genomen zijn, kon in het voorjaar dan eindelijk het gebied ontgraven worden. Eerst zijn er bomen gerooid, een aantal bomen is verplaatst en de uitkomende grond is zoveel mogelijk op eigen terrein in depot gelegd. Daarna is het terrein glad getrokken. Zo’n mooie bouwput heb ik nog nooit gezien!

The Cardinal, Bajeskwartier Amsterdam

Oktober 2023: zo kwam er toch opeens in de zomer van 2023 de vraag of ik voor opdrachtgever BKO hun gebouw C (The Cardinal) verder wilde helpen naar een positieve businesscase…

Gebouw C heeft een lange historie: het gebouw maakt deel uit van het Design Cluster waarin grotendeels bestaande gebouwen (zoals Hoofdgebouw, Groene Toren en gebedsruimte/kerk).
In het Masterplan uit 2016 is gebouw C door OMA helemaal in hout opgebouwd gedacht.
Anno 2023, blijkt dat een lastige opgave. Gebouwen kun je niet helemaal in 100% hout bouwen met alle geluid-, brand- en trillingseisen van tegenwoordig. En zeker niet met het huidige Masterplan ontwerp met grote overspanningen. Bovendien is een gebouw met constructief hout helaas tegenwoordig nog steeds veel duurder dan traditioneel gebouwd. Dat maakt de businesscase lastig. Het ontwerp heeft dus een tijd in de la gelegen…
Voor BKO ben ik vanaf afgelopen zomer druk het proces verder te begeleiden om het Voorlopig Ontwerp (VO) in een hybride constructie alsnog wél haalbaar te krijgen. Dit moet blijken in het voorjaar van 2024, zodat we daarna alsnog een DO kunnen opstarten.

Eindelijk van start bij Insula Dei in Arnhem!

Oktober 2023: het is eindelijk zover! De contracten zijn getekend, daarmee kan de bouw van start gaan. Het vroeg van alle betrokkenen een lange adem, maar met een vertraging van precies 2 jaar kan de schop dan toch in de grond.

Was eerst de omgevingsvergunning het struikelblok vanwege alle eisen m.b.t vleermuizen, marters, cultuurhistorie, mogelijke explosieven uit WO 2 en de nabijheid bij Natura 2000 (Hoge Veluwe), daarna werd de kapvergunning met herplantverplichting en compensatielocaties het lastig te tackelen onderwerp met zowel de Provincie als de Gemeente. En tot slot stonden de bouwkosten de afgelopen 2 jaar ook niet stil waardoor de financiering nog een issue werd.

Maar vandaag (3 oktober) kon de vlag uit, we kunnen van start en vertrouwen op een soepele bouwperiode waarmee we 36 (zorg)appartementen kunnen toevoegen aan de Arnhemse woningvoorraad.

Update Bajeskwartier Amsterdam

September 2023: het afgelopen halfjaar wisselde mijn inzet voor Bajeskwartier qua intensiteit. Eind 2022 werden wij in Nederland onaangenaam verrast door de stagnerende verkoop van woningen veroorzaakt door de onzekerheid vanwege de oorlog in Oekraïne, stijgende energieprijzen en bouwrente. Dit betekende dat begin 2023 zelfs de bouw (!) van kavel E werd stilgelegd. Vlak daarna werd ook het ontwerpproces van kavel KLM gestopt, terwijl we vlak daarvoor als OT juist het DO succesvol hadden afgerond incl. een optimalisatieronde.

Behalve wat begeleiding van engineering en uitvoering van de ESCO-ruimte in de Groene Toren verzorgde ik nog wel wat PR-activiteiten voor het Bajeskwartier op locatie. Zo mocht ik onlangs een groep van 35 TU-studenten uit Delft rondleiden inclusief een workshop ontwerpmanagement. Leuk om te doen; wel in het Engels natuurlijk, want dat is de voertaal van de tegenwoordige student…

Groene Toren, ESCO Bajeskwartier Amsterdam

Mei 2023: vóórdat de eerste woontorens op het Bajeskwartier in het najaar van 2024 opgeleverd worden, zal de ESCO-ruimte gereed moeten zijn, zeg maar de energievoorziening voor warmte en koude van alle woningen in het Bajeskwartier. Deze installatieruimte voor het Bajeskwartier is gesitueerd op de begane grond van de bestaande Groene Toren en moet medio 2024 in bedrijf gaan om tijdig warmte en koude te kunnen leveren.

Aangezien de installatie en het aansluiten van al die pijpen, warmtepompen en andere WKO-installaties wel zo’n 9 maanden duurt, moet uiterlijk op 1 augustus 2023 de overdracht van de casco ruimte aan firma Eteck worden overgedragen die de ESCO voor het Bajeskwartier verzorgt. En dat gaat ons lukken!

Opleverborrel Zalmhaven torens Rotterdam

April 2022: gisteren was het dan zover: de oplevering van de highrise van de Zalmhaven torens werd gevierd. Op spectaculaire hoogte van bijna 200 m’ waren wij allemaal blij én trots op het resultaat. Dit is waar het (exclusieve) restaurant over 2 verdiepingen zal worden ingericht. De “midrise” (70 m’) is inmiddels bewoond, de highrise volgt binnenkort..

Mooi ook om te weten dat de architecten DAM & partners en KAAN Architecten, de vele adviseurs en bouwer BAM tot het einde toe als team hebben geopereerd.
Dat maak je wel eens anders mee…

Diepe buiging en respect voor dit (letterlijke) hoogstandje!

Bezoek aan Het Depot van Boijmans van Beuningen Rotterdam met de SAB

Maart 2022: eindelijk mag er weer publiek op de vloer… vanmiddag krijgen wij een inkijkje achter de schermen in Het Depot. Onder begeleiding van MVRDV (architect), Imd (constructeur) en MTD (landschapsarchitect) bezoeken we met de SAB leden het depot gebouw met de steeds verschillende verdiepingen, eindigend op de bovenste en breedste vloer met een prachtig daklandschap erop ontworpen met heuse (berken)bomen.
Maar even indrukwekkend zijn de verhalen van de architect en adviseurs die ons meenemen naar de uitdagingen zowel constructief (gewicht en vorm) als qua maakbaarheid met die rondom spiegelende schaalelementen. Klasse en respect hiervoor!

En dan te denken dat de meeste musea > 90% van hun kunst opgeslagen hebben in donkere depots en kelders. Niet alleen de verschijningsvorm van het gebouw is dus bijzonder maar vooral ook het uitgedachte concept om als museum aan het publiek te kunnen tonen wat je allemaal (verstopt) in huis hebt. Dit zal ongetwijfeld een nieuw licht gaan werpen op het tentoonstellen in het algemeen. Er zullen vast meer musea volgen.

Start kavel KLM op het Bajeskwartier Amsterdam

Oktober 2021: het is eindelijk zover, we mogen van start met het bijzondere woonkavel KLM met in totaal 122 appartementen (eigenlijk is het 1 gebouw bestaande uit 3 torens  tegen elkaar aan geschoven). Ook hier is de ambitie hoog: 1 van de torens ligt bovenop de Parkeergarage en fungeert in de plint als publieke entree ervan. In de andere 2 torens liggen op maaiveld een serie duplex woningen plus commerciële ruimtes en pas vanaf de 2e verdieping starten de verschillende appartementen variërend van klein tot groot tot heel groot, met rondom uitzicht vanaf grote taps toelopende balkons in een gestapeld grid of voorzien van grote daktuinen.

De gedachte is dat we het DO in 26 weken doorlopen voorafgegaan van een fase waarin we de klokken gelijk zetten van ambitie, PvE en budget. Medio 2022 zal de omgevingsvergunning worden aangevraagd is het plan.
Als ontwerpmanager voor dit kavel mag ik dus weer aan de bak met het ontwerpteam. We zijn er klaar voor!

Bezoek uitvoering Zalmhaven torens in Rotterdam

Juli 2021: binnen één maand mocht ik 2 bezoeken brengen aan het project in uitvoering “Zalmhaven Rotterdam”. Het project is te groot (en te hoog) voor 1 bezoek….
Nadat ik in de periode 2017-2018 al aan dit mooie hoogbouwproject heb mogen adviseren in de DO-fase voor BAM Advies & Engineering, is de highrise (van architect Dam & partners) inmiddels bijna op haar hoogste punt van 220 m’ aanbeland terwijl de mid-rise de 70 m’ aantikt (van KAAN Architecten) en binnenkort wordt opgeleverd aan de bewoners.

Wat vooral opvalt is de elegantie van de highrise en de dunne belijning van de midrise. De dieptewerking, inspringende balkons en materiaalgebruik zorgen daarvoor. Mooi om te zien hoe alle details op papier mooi doorontwikkeld zijn en goed uitpakken in de uitvoering.

De uitvoering met een hijsloods voor de hoogbouw is bijzonder en on-Nederlands: de uitvoering kon het gehele project in gecontroleerde binnencondities plaatsvinden, er was dus geen hinder van weer- en wind. Per dag werden alle benodigde materialen en onderdelen in volgorde naar boven gehesen en verwerkt. Daardoor kon de hijsloods elke week een verdieping opgeduwd worden. Bijkomend winstpunt: er kon hierdoor ook veilig gewerkt worden, want er was geen valgevaar voor mens en materieel, een groot voordeel in de binnenstad van Rotterdam.

December 2020: Na 4 mooie jaren eindigt een periode waarbij ik namens WUR Facilitair Bedrijf de rol van procesmanager heb kunnen invullen voor maar liefst 10 heel verschillende projecten: van nieuwbouw van een kantoor-laboratoriumgebouw (tot nivo BSL-3) in Lelystad, verplaatsing van laboratoria (tussen verschillende gebouwen) tot de transformatie van verschillende kantooromgevingen naar het Nieuwe Werken op de WUR Campus in Wageningen zelf.

Het waren interessante projecten met elke keer weer bevlogen medewerkers en specialisten. En natuurlijk de inkijk in een universitaire omgeving met al haar dynamiek en besluitvorming! Dank aan het Facilitair Bedrijf, afdeling Vastgoed & Huisvesting voor het in mij gestelde vertrouwen om namens hen sturing aan deze projecten te mogen geven.

Oktober 2020: Voor de buitenwereld is het even stil geweest op het Bajeskwartier Amsterdam…. maar achter de schermen is er veel gebeurd. Even een korte update:

Nu precies 2 jaar geleden werd het startsein gegeven voor het Structuurontwerp (SO) voor de verschillende bouwkavels. Inmiddels zijn zowel het SO en het VO afgerond en wordt uitgekeken naar de volgende belangrijke fase: het Definitief Ontwerp.
Waarom belangrijk: de beoogde bouwer zal na prijsvorming en goedkeuring de verschillende DO’s van de gebouwen overnemen en verder brengen in een Engineer & Build proces. Aangezien het in totaal gaat om 135.000 m2 bvo, bestaande uit ca. 1.350 appartementen, een ondergrondse parkeergarage, diverse cultuur-, horeca en andere commerciële functies, kunnen we spreken over een heus dorp op een bijzondere locatie van een ommuurd terrein met gracht erom heen.

Momenteel zijn 5 van de 6 oude Bajestorens geheel gesloopt, één toren blijft over als blijvende herinnering aan wat vroeger was en krijgt een speciale invulling als Groene Toren. De onderdoorgang t.p.v. de sporen van NS en metro is inmiddels gerealiseerd waardoor het gebied binnenkort ook via de Spaklerweg is ontsloten. Deze toegang zal een hoofdader door de locatie gaan vormen. Nu alleen de invulling van het Bajes terrein nog: een mega klus die minstens 5 jaar uitvoeringstijd zal vergen.

Mijn rol is nog steeds die van ontwerpmanager voor opdrachtgever Bajes Kwartier Ontwikkeling (BKO) van de kavels D, E en G op het Central Cluster (architecten resp. Arons&Gelauff, OMA en Barcode) en de Parkeergarage (architect: MH1).
Daarnaast houd ik me met procesmatige taken bezig die kavel overstijgend zijn zoals de overall-planning, voorbereidende bouwlogistiek, gevelonderzoeken, etc.

Kortom, een prachtig en indrukwekkend project waar ik nu al 2 jaar lang met veel plezier aan werk en waar ik mijn toegevoegde waarde goed kan inzetten!